Choroby układu moczowego dotyczą:
- nerek
- dolnych dróg moczowych (moczowodów, pęcherza moczowego, cewki moczowej i gruczołu prostaty)
Choroby nerek
Psy i koty mają dwie nerki, każda z nich składa się z wielu tysięcy jednostekfunkcjonalnych nazywanych „nefronami”, które filtrują krew, usuwają produkty zbędne i utrzymują właściwe stężenie płynów w organizmie. Pewna część tych jednostek znika z wiekiem i nie jest zastępowana przez nowe jednostki. Choroba nerek to każde zaburzenie, które prowadzi do zniszczenia dodatkowej liczby nefronów. Może być spowodowana szeregiem czynników, w tym urazami, zakażeniami lub chorobami nowotworowymi.
Objawy pojawiają się dopiero, gdy 75% nefronów ulegnie zniszczeniu (niewydolność nerki). Choroby nerek są powszechne u psów i kotów . Przy wczesnym rozpoznaniu i leczeniu można zahamować postępowanie choroby.
Czynniki które mogą wpływać na rozwój niewydolności nerek u psów i kotów to :
- wiek (prawdopodobieństwo rozwinięcia się choroby wzrasta z wiekiem)
- rasa (niektóre rasy są bardziej predysponowane np. koty rasy Maine Coon, abisyńskie, syjamskie, persy, rosyjskie błękitne oraz birmańskie, wśród psów cocker spaniele, samojedy, dobermany i lhasa apso)
- żywienie (kontrolowanie poziomu fosforu i białka u chorych zwierząt może spowolnić postęp choroby)
Pierwsze objawy chorób nerek:
- zwiększone pragnienie i zwiększone oddawanie moczu
- osłabiony apetyt
- spadek masy ciała
- nieprzyjemny zapach z jamy ustnej
- wymioty lub rzadziej biegunka
- apatia i słabość
W przypadku podejrzenia choroby nerek należy niezwłocznie skonsultować sięz lekarzem weterynarii. Konieczne jest wykonanie badania krwi i analizy moczu. Czasami trzeba wykonać bardziej skomplikowane badania, takie jak badanie usg, rtg, biopsja lub laparotomia diagnostyczna.
Choroby dolnych dróg moczowych
Do dolnych dróg moczowych zaliczamy : moczowody, pęcherz moczowy, cewkę moczową oraz gruczoł prostaty.
Do najczęściej występujących chorób tych narządów należą : stany zapalne tła infekcyjnego,kamica oraz idiomatyczne zapalenie pęcherza moczowego .Objawy kliniczne tych chorób mogą być mało charakterystyczne, co powoduje, że często nie są one rozpoznawane . Warto wiedzieć, że w przeciwieństwie do człowieka u psów i kotów występuje kość prącia . Przez nią przechodzi cewka moczowa, droga wypływu moczu. W przypadku kamicy, kość prącia jest miejscem w którym często dochodzi do niedrożności.
Objawy, które powinny zaniepokoić właściciela:
- częste oddawanie moczu w małych ilościach lub brak oddawania moczu
- częste wylizywanie okolicy cewki moczowej
- dłuższe pozostawanie w postawie do oddawania moczu
- parcie lub objawy wskazujące na bolesność podczas oddawania moczu
- różowe zabarwienie moczu świadczące o obecności krwi
- kropelki moczu poza kuwetą
- utrata apetytu
- zmiany w zachowaniu
Przyczyny schorzeń dolnych dróg moczowych mogą być różne. Istnieją także pewne różnice pomiędzy psami i kotami.
Do możliwych przyczyn należą:
- zapalenie pęcherza moczowego tła infekcyjnego : w moczu obecne są w dużych ilościach bakterie, takie jak np.Escherichia Coli. Jest to najczęściej spotykana przyczyna chorób układu moczowego, a jej terapia wymaga zastosowania środków przeciwbakteryjnych.
- idiopatyczne zapalenie pęcherza moczowego: typowe dla kotów – stanowi ponad 60% przyczyn problemów urologicznych u tego gatunku. Jest to złożone schorzenie, często nawracające, spowodowane wieloma czynnikami, w tym stresem, otyłością, niską aktywnością kota (przebywaniem tylko w domu), nieprawidłowym żywieniem.
- kryształy/kamienie moczowe: u zwierząt powstają najczęściej w pęcherzu moczowym. Powstają na skutek wysokiej koncentracji minerałów w moczu.Taka sytuacja zdarza się w przypadku zaburzeń metabolicznych lub stosowania niewłaściwej diety, która stwarza korzystne warunki do ich powstawania.
Mówiąc o kamieniach moczowych należy pamiętać, że istnieje kilka ich rodzajów, różnią się one swoim składem. Można wymienić kamienie: struwitowe, szczawianowo-wapniowe, amonowo-moczanowe i cystynowe. W moczu mogą występować pojedynczo lub łącznie z innymi kamieniami. Zidentyfikowanie rodzaju kamieni umożliwia wprowadzenie odpowiedniej terapii i diety. Z tych względów po usunięciu kamieni przeprowadza się ich dokładną analizę.
Lekarz weterynarii często zaleca wykonanie dodatkowych badań, które mogą ułatwić rozpoznanie (analiza moczu, badanie rentgenowskie):
- nowotwory
- zaburzenia neurologiczne
Należy pamiętać, że nie leczone schorzenia układu moczowego mogą bardzo szybko spowodować pogorszenie stanu zdrowia zwierzęcia, zagrażające nawet jego życiu.
